#separator:tab
#html:false
#deck:Behawioryzm: twórcy i pojęcia
#columns:Front Back
Behawioryzm Kierunek w psychologii badający obserwowalne zachowanie, a nie wewnętrzne stany umysłu; uczenie się wyjaśnia relacjami bodziec–reakcja.
John B. Watson Amerykański psycholog, twórca behawioryzmu; w 1913 r. opublikował manifest „Psychologia z punktu widzenia behawiorysty”.
Iwan Pawłow Rosyjski fizjolog, twórca teorii warunkowania klasycznego, badał odruchy ślinowe u psów; laureat Nagrody Nobla (1904).
Warunkowanie klasyczne Uczenie się przez skojarzenie: neutralny bodziec, wielokrotnie podawany z bodźcem bezwarunkowym, zaczyna wywoływać reakcję.
Burrhus F. Skinner Amerykański psycholog, twórca warunkowania sprawczego (instrumentalnego) i radykalnego behawioryzmu.
Warunkowanie sprawcze (instrumentalne) Uczenie się przez konsekwencje zachowania: nagradzane zachowania są powtarzane częściej, a karane rzadziej.
Edward Thorndike Amerykański psycholog, badacz uczenia się metodą prób i błędów, autor prawa efektu.
Prawo efektu (Thorndike) Zachowania prowadzące do zadowalających skutków są powtarzane częściej, a prowadzące do przykrych skutków rzadziej.
Skrzynka problemowa Urządzenie Thorndike'a, z którego zamknięty w niej kot uczył się wydostawać metodą prób i błędów.
Skrzynka Skinnera Klatka eksperymentalna z dźwignią i dozownikiem pokarmu, służąca do badania warunkowania sprawczego u zwierząt.
Wzmocnienie pozytywne Dodanie przyjemnego bodźca po zachowaniu, które zwiększa prawdopodobieństwo jego powtórzenia.
Wzmocnienie negatywne Usunięcie nieprzyjemnego bodźca po zachowaniu, które zwiększa prawdopodobieństwo jego powtórzenia; nie jest karą.
Kara (w behawioryzmie) Konsekwencja zachowania zmniejszająca prawdopodobieństwo jego powtórzenia, przez dodanie nieprzyjemnego bodźca lub odebranie przyjemnego.
Wygaszanie Stopniowe osłabianie wyuczonej reakcji, gdy przestaje być wzmacniana lub gdy bodziec warunkowy nie występuje już z bezwarunkowym.
Generalizacja bodźców Wywoływanie wyuczonej reakcji przez bodźce podobne do pierwotnego bodźca warunkowego.
Dyskryminacja bodźców Uczenie się odróżniania bodźca, po którym następuje wzmocnienie, od podobnych bodźców, po których go nie ma.
Eksperyment z małym Albertem Badanie Watsona i Rayner (1920), w którym u niemowlęcia wywołano lęk przed białym szczurem, kojarząc go z głośnym hałasem.
Główna krytyka behawioryzmu Pomijanie procesów poznawczych i wewnętrznych stanów umysłu, co przyczyniło się do rewolucji poznawczej w psychologii.